|
Nieco oddalony na zachód od Wyżyny wznosił się zamek nizinny w Koziegłowach (ok. 2 km na północny zachód od miasta Koziegłowy). Pozostało po nim niewielkie sztuczne wzniesienie otoczone pierścieniowymi wałami. Niegdyś zamek leżał na podmokłyk terenie, lekko opadającym w kierunku koryta rzeki Sarni Stok. Można przypuszczać, iż teren wokół zamku zalany był jej wodami.
Nastarszy dokument o Koziegłowach został wystawiony 12 listopada 1409 roku przez Krystyna z Koziegłów. Zamek został w tym czasie przez niego wybudowany. Był punktem wypadowym na ziemie śląskie. Krystyn otrzymywał od króla polskiego pomoc zbrojną wspomagającą jego oddziały podczas częstych najazdów na ziemię śląską. Działalność ojca kontynuował syn, równierz Krystyn. Jego drugą żoną była siostra biskupa Zbigniewa Oleśnickiego, Katarzyna Giebułtowska. Częste ataki miały prawdopodobnie skłonić księcia czeskiego Wacława do sprzedaży starostwa siewierskiego i włączenia go do polskich ziem koronnych.
Po śmierci drugiego z koziegłowskich Krystynów (1439 rok) dobra zostały podzielone pomiędzy trzech synów. Nastarszy, Jan, odziedziczył zamek i miasto Koziegłowy. Młodszy, również Krystyn, otrzymał Mirów. Najmłodszy, z drugiego małżeństwa, również Jan, odziedziczył Giebułtów. Wynikły stąd antagonizmy, które doprowadziły do włączenia się w spory rodzinne Oleśnickich po stronie młodszego brata Jana, a starszych braci skierowały do obozu konfederatów husyckich.
W roku 1443 biskupZbigniew Oleśnicki kupił starostwo siewierskie wraz z Koziegłowami od księcia cieszyńskiego.
Pogłębiające się kłopoty gospodarcze, zależność polityczna i ekonomiczna od biskupów krakowskich oraz różnice prawne między szlachtą koronną i siewierską skłoniły Koziegłowskich i wielu innych szlachciców do emigracji. W 1519 roku zamek kupił biskup Jan Konarski. W 1589 roku zamek był już cłkowicie zrujnowany. W XVIII wieku został rozebrany, a kamienny budulec zużyto do budowy drogi wiodącej do pobliskiego Gniazdowa.
W wyniku przeprowadzonych sondażowych badań archeologicznych Włodimierz Błaszczyk stwierdził, że wały pierścieniowe, otaczające zamek miały konstrukcję drewnianą wzmocnioną gliną i żwirem. U podstawy pierwszego wału znaleziono faszynę chroniącą jego brzegi przed erozją wodną, natomiast brzegi drugiego wału oblicowane były kamieniam wapiennymi układanymi na zaprawie glinianej. Między wałami była głęboka fosa wypełniona wodą. Drugi wał miał wysokość 3m i szerokość miejscami do 10m, z czego część zajmowała szerokość zapory drewniano-ziemnej, a pozostała przestrzeń pełniła funkcję drogi wałowej. Na szczycie zapory znajdował się chodnik straży osłonięty palisadą lub plecioną z gałęzi osłoną, chroniącą przed strzałami z łuków i kusz. Fosa z wodą znajdowała się również między drugim wałem a centralnym wzniesieniem, mierzącym 7 m wysokości i ok 50 m średnicy przy podstawie. Ten sztuczny nasyp był oblicowany belkami dębowymi. Na nim stał zamek otoczony murem obwodowym. Dziedziniec wyłożony był brukiem kamiennym. Niewielkie podgrodzie zajmowało ok 800 m.
Fundamenty wieży bramnej znajdowały się od strony wschodniej. Miały kształt czworoboku o wymiarach 9x9 m. Od frontu wieża wzmocniona była przyporami
Wzniesienie centralne otoczone pierścieniowatymi wałami miało pierwotnie kształt regularny. Widoczne ubytki ziemne są pozostałością niszczącej działalności ludzkiej.
Obronny obiekt nizinny w Koziegłowach jest typowym przykładem dwuwieżowych zamków o kształcie regularnym, budowanych w XIV wieku.
|