|
Na
prawym brzegu Prądnika, we wsi Ojców, znajdują się ruiny zamku, usytuowanego
na wzgórzu opadającym z dwóch stron niemal pionowymi ścianami skalnymi.
Wzniesiono go za panowania Kazimierza Wielkiego, na miejscu dawnego
grodu książęcego. Zamek był własnością królewską. Pierwszym starostą
był Jan z Koszkwi (koniec XIV w.). Stale przebywała tu ok. 100-osobowa załoga wojskowa. Na początku
XVI w. zamek pozostawał w rękach prywatnych. W połowie wieku powrócił
do dóbr królewskich. Jednym z kolejnych starostów był Jan Boner, minister
skarbu Jagiellonów. Król Władysław nadał zamek i godność tarosty Mikołajowi
Korycińskiemu. Starostwo Korycińskich trwało przez kilka wieków. W 1615
r. zamek rozbudowano i wyremontowano.Podczas "potopu" Szwedzi znacznie
zniszczyli i ograbili zamek. Jego odbudowę przeprowadziła wdowa po kanclerzu
wielkim koronnym Stefanie Korycińskim. Ok. 1660 r. wzniesiono nowy dom
mieszkalny połączony z wieżą bramną. Z bardzo stromego i długiego (200
m) mostu dojazdowego, składającego się z kilku odcinków wchodzących
głęboko w teren, zachowało się kilka fragmentów murowanych filarów mostowych. W
XVIII w. zamek przebudowano. Poza mostami i naturalnym ukształtowaniem
terenu - zamek nie miał w XVII w. cech obronnych. Z XIV - wiecznych
fortyfikacji pozostała ośmioboczna wieża zbudowana z kamiennych ciosów,
o murach grubości 3 m.Przy kolejnych przebudowach wieżę obniżono. W
połowie XVIII w. starostwo ojcowskiego zamku objęli Łubieńscy, a po
nich Załuscy. Ostatnim starostą był Teofil Załuski. W 1787 r. gościł
on króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, zwiedzającego okolice i
ruiny zamku Tęczyńskiego. W 1826 r. zamek został opuszczony. Jego ruiny
kupił na licytacji w 1835 r. Wojciech Prandowski. Miał on zamiar przebudować
zamek w stylu neogotyckim. Projekt zlecił (ok. 1840 r.) Franciszkowi
Marii Lanciemu. Nie doszło jednak do jego realizacji. Kolejnymi
właścicielami zamku byli Przeździeccy i Krasińscy. Ok. 1850 r. zamek
został rozebrany. Z dawnego założenia zamkowego pozostała tylko ruina
wieży bramnej, fundamenty murów obwodowych, ośmioboczna wieża i filary
mostów dojazdowych. Zniknęły mury XVII-wiecznego budynku mieszkalnego,
mur obwodowy oraz przymurny budynek w północnej części dziedzińca. Powierzchnia
ruin zajmuje ok. 6.000 m2.
Obecny wygląd Ojcowa został ukształtowany pod koniec XIX w. Przeprowadzono
wówczas restaurację
wieży bramnej w stylu pseudogotyckim oraz obniżono ośmioboczny stołp,
który posiadał podziemny tunel łączący go z pomieszczeniami mieszkalnymi
zamku.
Obecnie na terenie zamkowym mieści się (od 1938 r.) Muzeum Regionalne
PTTK.
|