|
Na
prawym brzegu rzeki Czarnej Przemszy, we wschodniej części miasta widoczne
są ruiny zamku. Powstał w zakolu rozlewiska rzeki, na usypanej sztucznie
wyspie o średnicy 80 m, wznoszącej się 10 m nad poziomem bagien. Jedyna
droga prowadziła od strony północno-wschodniej przez kilkudziesięciometrowy
wysoki most drewniany.
W XIV w. ziemia siewierska należała do książąt Piastów opolskich i kozielsko-bytomskich,
a w XV w. do piastów Cieszyńskich. Nie wiadomo który z Piastów wzniósł
pierwszy zamek na wyspie. Pierwszy drewniano-ziemny gród kasztelański
mieścił się na terenie Kuźnicy, na wzniesieniu w pobliżu dzisiejszego
kościółka św. Jana Chrzciciela, pochodzącego z XII w. Murowany zamek
na wyspie prawdopodobnie zbudowano w XIV w.
Starostwo siewierskie wraz z zamkiem kupił w 1443 r. biskup Zbigniew
Oleśnicki. W ten sposób część ziemi śląskiej powróciła do granic Polski.
Od tego czasu zamek pozostawał własnością biskupów krakowskich jako
letnia rezydencja obronna. Zamek był kilkakrotnie przebudowywany w XV,
1 poł. XVI, XVII i XVIII w., co doprowadziło do całkowitego niemal zatarcia
pierwotnego kształtu. W roku 1657 zamek został spalony przez Szwedów.
Odbudowano go i użytkowano do końca XVIII w.
Pierwszy zamek murowany został zapewne wzniesiony na planie nieregularnym,
na co wskazuje ukształtowanie części wschodniej, zabudowanej jednotraktowymi
budynkami mieszkalnymi. W XV i XVI w. dobudowano pozostałe budynki tworzące
skrzydła zamykające dziedziniec. Wzdłuż wewnętrznych murów trzypiętrowej
rezydencji biegły ganki komunikacyjne wspierajce się na kolumnach. Z
arkadowych krużganków pozostała tylko jedna półkolumna na północno-zachadniej
ścianie dziedzińca. Najlepiej zachowaną częścią ruiny jest wieża bramna,
zbudowana z kamiennych ciosów, kamienia wapiennego i cegły.
W XV w. została do niej dobudowana basteja z otworami strzelniczymi
dla dział oraz wjazdem, który znajdował się 8 m powyżej poziomu lustra
wody w fosie. W doskonałym stanie zachowaó się dwuczęściowy ciąg komunikacyjny
prowadzący na zamek przez wieżę bramną i przylegającą do niej basteję.
Składał się z odrębnego, 80 cm szerokości przejścia dla pieszych i 2
m szerokości przejazdu dla konnych i pojazdów. Ten podwójny system czynił
z przejścia "wąskie gardło", które mogło być skutecznie kontrolowane
przez straże zamkowe. Pod przejazdem i przejściem w wieży bramnej znajdują
się głębokie (5 metrów) murowane piwnice. Usunięcie nakrywających je
osłon z darnic stwarzało dodatkowe zabezpieczenie obronne.
Stan ruiny był bardzo zły - wielu jej elementom groziło zawalenie, dlatego
też w ostatnich latach podjęto prace konserwatorsko - remontowe.
|